Łódź – een unieke bestemming voor liefhebbers van architectuur, kunst en film

Łódź was ooit het hart van de Poolse textielindustrie, maar is vandaag de dag vooral bekend als de filmhoofdstad van Polen en als een bruisend centrum voor kunst en postindustriële architectuur. De stad is een aantrekkelijke bestemming voor zowel individuele reizigers als gezinnen die op zoek zijn naar inspirerende en afwisselende bezienswaardigheden. Wat Łódź bijzonder maakt, is de manier waarop het industriële verleden een nieuw leven heeft gekregen in een moderne stad die prettig is voor zowel inwoners als bezoekers.

Ook internationaal blijft het bijzondere karakter van Łódź niet onopgemerkt. Naast de erkenning als Best Value Destination door Lonely Planet kreeg de stad ook een plaats in de National Geographic-selectie Best of the World, in de categorie duurzame ontwikkeling. Vooral de doordachte herbestemming van voormalige fabrieksterreinen en het terugbrengen van maatschappelijke functies in deze gebieden werden daarbij gewaardeerd.

Het tweede leven van de fabrieken van Łódź

Het huidige stadsbeeld van Łódź wordt sterk bepaald door de creatieve omgang met het industriële erfgoed. Voormalige textielfabrieken staan er niet verlaten bij, maar hebben nieuwe functies gekregen en maken opnieuw deel uit van het dagelijkse stadsleven.

Het bekendste voorbeeld is Manufaktura (Drewnowska 58), bekroond met het Gouden Certificaat van de Poolse Toeristische Organisatie. In de voormalige fabriek van Izrael Poznański bevinden zich tegenwoordig tal van restaurants, musea, waaronder het Museum voor Kunst MS2 en het Fabrieksmuseum, een bioscoop, een theater, een ruim marktplein waar regelmatig openluchtevenementen plaatsvinden en een modern winkelcentrum.

Een van de blikvangers van het complex is het voormalige paleis van de familie Poznański, waar tegenwoordig het Museum van de Stad Łódź (Ogrodowa 15) is gevestigd. De rijk gedecoreerde interieurs maken op zichzelf al indruk, terwijl de tentoonstellingen bezoekers meenemen door de geschiedenis, cultuur en industriële ontwikkeling van de stad.

Een ander belangrijk onderdeel van het industriële erfgoed is Księży Młyn. Dit uitzonderlijk goed bewaard gebleven fabrieks- en wooncomplex werd gebouwd door Karol Scheibler, ooit de rijkste industrieel van Łódź. De voormalige spinnerijen zijn tegenwoordig omgebouwd tot moderne lofts en kantoren, terwijl de karakteristieke rode arbeiderswoningen, de zogenaamde famuły, nog altijd worden bewoond. Daarnaast vindt men er sfeervolle restaurants, ateliers en galerieën.

Ook het Herbst-paleis (Przędzalniana 72) maakt deel uit van het complex. Hier is een museum gevestigd waarin bezoekers de wooncultuur van de vroegere industriële elite kunnen ontdekken. Księży Młyn is daarmee een ideale plek voor een wandeling in de sfeer van het negentiende-eeuwse Łódź.

OFF Piotrkowska (Piotrkowska 138/140), gevestigd in de voormalige fabriek van Franciszek Ramisch, en het voormalige fabrieksterrein van de ijzergieterij van Józef John zijn inmiddels uitgegroeid tot levendige plekken met restaurants, internationale keukens, alternatieve mode en toegepaste kunst.

Een vergelijkbare metamorfose ondergingen de Geyer-tuinen, Ogrody Geyera (Piotrkowska 293/305). Tegenwoordig vormen zij een open en uitnodigende plek voor horeca, wandelen en evenementen.

Ook historische fabriekspanden hebben een nieuwe bestemming gekregen als hotel. In een voormalige spinnerij van de Poznański-fabriek bevindt zich het Vienna House by Wyndham Andels**** (Ogrodowa 17), bekend om zijn glazen zwembad op het dak met uitzicht over de stad. Het Tobaco Hotel*** (Kopernika 64), gevestigd in de gebouwen van de voormalige sigarettenfabriek van Łódź, valt op door zijn bijzondere industriële interieur. Ook het driesterrenhotel Focus Łódź (Łąkowa 23/25) is een goed voorbeeld van geslaagde herbestemming. Het hotel is gevestigd in de gerestaureerde katoenfabriek van Juliusz Kindermann uit het einde van de negentiende eeuw. Historische details zoals de karakteristieke gevel, hoge ruimtes en delen van de oorspronkelijke fabriekstrappen zijn behouden en gecombineerd met een moderne hotelfunctie.

Moderne attracties voor kinderen en volwassenen

Łódź beschikt over een breed aanbod aan recreatieve en educatieve attracties, zowel voor gezinnen met kinderen als voor individuele bezoekers.

Een voormalige elektriciteits- en warmtecentrale vormt tegenwoordig het indrukwekkende complex EC1 Łódź – Stad van Cultuur (Targowa 1/3). Binnen dit terrein bevinden zich verschillende zones op het gebied van educatie, cultuur en entertainment. Het Centrum voor Wetenschap en Technologie EC1 biedt interactieve tentoonstellingen over onder meer energieopwekking en de microwereld, allemaal in de bijzondere omgeving van de voormalige elektriciteitscentrale.In het Planetarium EC1 bevindt zich onder de karakteristieke koepel een van de modernste projectiesystemen van Europa. Het Nationaal Centrum voor Filmcultuur EC1 laat bezoekers via multimediale permanente tentoonstellingen kennismaken met de geschiedenis van de Poolse film en met de technieken achter het maken van films.

In het Centrum voor Stripkunst en Interactieve Narratie draait alles om strips, digitale verhalen en computerspellen. Een prominente plaats is daarbij ingeruimd voor The Witcher, het wereldwijd bekende exportproduct van CD Projekt Red. De schrijver Andrzej Sapkowski, de bedenker van The Witcher, woont in Łódź.

Ook Orientarium ZOO Łódź (Konstantynowska 8/10) is bijzonder populair. Deze moderne dierentuin richt zich op de fauna en flora van Zuidoost-Azië. Tot de grootste publiekstrekkers behoren de onderwatertunnel met haaien en roggen en het verblijf van de Indische olifanten, waar bezoekers zelfs een “high five” met een olifant kunnen geven.

Wie liever ontspant in het water, kan terecht in Aquapark Fala (al. Unii Lubelskiej 4), een van de grootste waterparken van Polen. Het beschikt onder meer over golfslagbaden, glijbanen, een uitgebreide saunazone en buitenzwembaden.

De Poolse filmhoofdstad

Łódź draagt officieel de titel UNESCO City of Film, als erkenning voor de grote betekenis van de stad voor de ontwikkeling van de cinematografie.

Hier bevindt zich de Nationale Film-, Televisie- en Theaterschool (Targowa 61), waar verschillende internationaal bekende regisseurs en cameramensen zijn opgeleid, onder wie Andrzej Wajda, Roman Polański, Krzysztof Kieślowski en Jerzy Skolimowski.

Een ander belangrijk punt op de filmkaart van Łódź is het Nationaal Centrum voor Filmcultuur (Targowa 1/3), gevestigd in het EC1-complex. Hier ontmoeten de geschiedenis van de Poolse film en moderne technologie elkaar. Bezoekers kunnen er niet alleen kennismaken met het erfgoed van de Poolse cinematografie, maar ook ontdekken hoe films achter de schermen tot stand komen.

Ook het Museum van de Cinematografie, gevestigd in het historische paleis van Karol Scheibler (plac Zwycięstwa 1), vertelt het verhaal van zowel de Poolse als de internationale filmgeschiedenis.

Veel films die internationale erkenning kregen, zijn geheel of gedeeltelijk in Łódź opgenomen. Zo werd het grootste deel van “Ziemia obiecana” (“Het beloofde land”) van Andrzej Wajda, genomineerd voor een Oscar, in de stad gefilmd. Ook voor “Ida” van Paweł Pawlikowski, winnaar van een Oscar en een European Film Award, werden opnamen in Łódź gemaakt. Hetzelfde geldt voor “Cold War” van dezelfde regisseur, bekroond in Cannes voor beste regie en genomineerd voor drie Oscars.

Tijdens een wandeling over de Piotrkowska-straat kunnen bezoekers bovendien de Sterrenlaan van Łódź ontdekken, waar belangrijke figuren uit de Poolse filmwereld worden geëerd.

Piotrkowska – het historische en hedendaagse hart van de stad

De Piotrkowska-straat blijft het representatieve hart van Łódź. De straat is 4,5 kilometer lang, waarvan ongeveer de helft verkeersluw is. Langs Piotrkowska staat een uitzonderlijke verzameling architectuur uit de negentiende en twintigste eeuw. Classicisme, historisme, eclecticisme, art nouveau en modernisme zijn er naast hedendaagse architectuur te vinden.

Tegenwoordig is Piotrkowska vooral het bruisende sociale en culturele centrum van de stad. Hier bevinden zich talrijke restaurants, sfeervolle cafés, pubs en zomerterrassen. De straat is daarnaast het decor voor verschillende grote openluchtevenementen, zoals Light.Move.Festival, het stadsfeest Święto Łodzi, parades en openluchtconcerten.

Aan het zuidelijke uiteinde van Piotrkowska bevindt zich het Centraal Museum voor Textiel (Piotrkowska 282). Het museum is gevestigd in de monumentale Witte Fabriek van Ludwik Geyer, een van de oudste grote fabrieken van Łódź. De tentoonstellingen vertellen het verhaal van de rijke textielgeschiedenis van de stad en presenteren unieke collecties textielkunst. Achter de fabriek ligt bovendien het Stedelijke Cultuurpark van Łódź, een sfeervol complex van historische houten gebouwen dat laat zien hoe inwoners van de stad vroeger leefden.

Herinnering aan het multiculturele verleden

De ontwikkeling van Łódź in de negentiende eeuw was nauw verbonden met het samenleven van vier nationaliteiten en religieuze gemeenschappen: Polen, Duitsers, Joden en Russen. Elk van deze groepen heeft blijvende sporen achtergelaten in de architectuur en identiteit van de stad.

Manufaktura is bijvoorbeeld verbonden met de Joodse industrieel Izrael Poznański. Het uitgestrekte complex Księży Młyn werd gebouwd door Karol Scheibler, een protestant uit het Rijnland die opgroeide binnen de protestantse traditie.

Een belangrijke historische plek is de Joodse Begraafplaats (Bracka 40), een van de grootste Joodse begraafplaatsen van Europa. Hier bevindt zich onder andere het monumentale mausoleum van Izrael Poznański.

De pijnlijke geschiedenis van de stad wordt onder meer herdacht bij station Radegast (Pamięci Ofiar Litzmannstadt Getto 12) en in het Marek Edelman Centrum voor Dialoog in het Park van de Overlevenden (Wojska Polskiego 83). Beide plaatsen houden de herinnering levend aan de voormalige Joodse gemeenschap en aan de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Ook de Oude Begraafplaats (Ogrodowa 43) laat het multiculturele verleden van Łódź zien. De begraafplaats bestaat uit katholieke, protestantse en orthodoxe delen. Een bijzonder monument is de neogotische grafkapel van de familie Scheibler.

Streetart en artistieke binnenplaatsen

Łódź wordt vaak de Poolse hoofdstad van streetart genoemd. Meer dan driehonderd grote muurschilderingen van kunstenaars uit de hele wereld sieren de gevels van de stad.

Een van de bekendste is de monumentale mural “The Witcher” op de gevel van het gebouw aan Piotrkowska 182. Het is een van de grootste muurschilderingen van Europa.

Ook het kleurrijke werk van Eduardo Kobra, gewijd aan Artur Rubinstein en te vinden op de hoek van Sienkiewicza en Traugutta, behoort tot de meest opvallende voorbeelden.

Daarnaast zijn de artistieke binnenplaatsen van Łódź absoluut een bezoek waard. De bekendste is Pasaż Róży, de Rozenpassage (Piotrkowska 3), waarvan de muren volledig zijn bedekt met een mozaïek van kleine spiegelstukjes.

Aan Więckowskiego 4 bevindt zich het project Narodziny Dnia, “De geboorte van de dag”, een binnenplaats die is versierd met keramische illusies van Wojciech Siudmak.

Ook de binnenplaats aan Piotrkowska 118 maakt deel uit van deze bijzondere route. Drie grote, verlichte kristallen kroonluchters vormen er het centrale kunstwerk. Vooral na zonsondergang, wanneer de verlichting voortdurend van sfeer verandert, krijgt de binnenplaats een bijzonder karakter.

Bereikbaarheid en vervoer

Łódź is uitstekend verbonden met de rest van Polen en Europa. De stad ligt centraal in het land, op ongeveer anderhalf uur rijden over de snelweg ten zuidwesten van Warschau.

Dankzij de belangrijke treinstations Łódź Fabryczna en Łódź Kaliska bestaan er goede verbindingen met de belangrijkste toeristische steden van Polen.

Ook per langeafstand bus is Łódź goed bereikbaar, zowel vanuit andere Poolse steden als vanuit het buitenland. Het belangrijkste bus knooppunt bevindt zich bij station Łódź Fabryczna.

Aan de zuidwestelijke rand van de stad ligt de luchthaven Łódź Władysław Reymont (Maczka 35), die reguliere Europese verbindingen, waaronder vluchten van Ryanair, en chartervluchten verzorgt.

Praktische informatie

Het belangrijkste informatiepunt voor bezoekers is de Toeristische Informatie van Łódź (Piotrkowska 28). Hier zijn gratis kaarten en gidsen verkrijgbaar en kunnen bezoekers terecht voor deskundig advies bij het plannen van hun verblijf in de stad. Ook zijn er officiële souvenirs uit Łódź te koop.

Aanvullende informatiepunten bevinden zich aan Piłsudskiego 12 en op het historische fabrieksterrein Księży Młyn.

Bekijk ook:

• De website van de stad Lodz
• Het cinematografisch museum
• Museum van Schone Kunsten
• MANUFAKTURA
• De regio van Lodz