Płock

De stad waar de geschiedenis van Mazovië begon, staat bekend om de grootste art-nouveaucollectie van Polen, de overblijfselen van het oudste kasteel van de regio en de langste rivierpier van het land.

Vanaf de ruim 50 meter hoge Tumskie-heuvel is het uitzicht op de Wisła, die onder de steile helling stroomt, adembenemend. De koningin van de Poolse rivieren verschijnt aan de horizon vanachter een bocht en spreidt zich als een meer uit over de brede vallei. De 358 meter lange rivier pier, de langste van Polen, steekt er als een smalle arm in uit. Dankzij de slimme ligging in de lengterichting van de stroom is de pier bestand tegen drijfijs tijdens strenge winters. Aan het uiteinde vind je een café met uitzicht op de nabijgelegen goudgele zandstranden, de zwemplas Sobótka, de jachthaven, de rondvaartboot op de Wisła en het amfitheater, dat in de helling is ingebed en een dak heeft dat aan zeilen doet denken. Aan het einde van de dag wacht nog een extra beloning: de zon die wegzakt in de Wisła, die hier van oost naar west stroomt.

Płock – voormalige hoofdstad van Polen

De Tumskie-heuvel is het oudste deel van de stad. Al in de 10e eeuw stond hier een versterkte vorstenburcht met een nederzetting aan de voet ervan. Van het paleis met ontvangstzaal dat Władysław I Herman hier liet bouwen, zijn alleen de fundamenten van afgeronde veldstenen bewaard gebleven. Met deze bouw veranderde hij de burcht in een residentie van de heerser van Polen. De fundamenten zijn opgenomen in de kasteelmuren die de binnenplaats aan de noordzijde begrenzen. Aan deze binnenplaats staat het stralend witte gebouw van de voormalige benedictijnenabdij, tegenwoordig de zetel van het Diocesaan Museum en het bisschoppelijk bestuur.

Naast het museum staan twee torens. De Szlachecka-toren, de Adellijke Toren, maakte ooit deel uit van de 14e-eeuwse verdedigingsmuren die de vierde vleugel van het gebouwencomplex vormden. De Zegarowa-toren, de Klokkentoren, wordt bekroond door een barokke torenhelm en is het enige bewaard gebleven deel van het kasteel uit de tijd van Casimir de Grote. De rest stortte samen met een deel van de helling in de rivier – volgens de legende door toedoen van een wraakzuchtige waternimf.

De kathedrale basiliek van Maria-Tenhemelopneming, een van de oudste kerken in de regio, vormt het sfeervolle decor voor festivals met orgel- en koormuziek. Hier liggen Władysław I Herman en Bolesław III Krzywousty begraven. Tijdens hun bewind was Płock zestig jaar lang de hoofdstad van Polen. In een zwartmarmeren sarcofaag rusten de stoffelijke resten van beide heersers en vijftien vorsten van Mazovië. De kerk herbergt talrijke grafmonumenten, altaren en gedenkplaten uit de renaissance en de vroege barok. De muren zijn versierd met prachtige art-nouveauschilderingen, aangebracht tijdens een ingrijpende restauratie aan het begin van de 20e eeuw. In een van de voorstellingen uit het leven van Jezus, hoog in het middenschip, is een panorama van het oude Płock te zien.

De grootste art-nouveaucollectie van Polen vind je op vier verdiepingen van het art-nouveaupand van het Mazovisch Museum, op een kwartier lopen van de Tumskie-heuvel, die verscholen ligt in het groen van een park. Een bezoek voelt als een reis van honderd jaar terug in de tijd. De opeenvolgende zalen tonen zorgvuldig gereconstrueerde wooninterieurs in de stile floreale. Die Italiaanse benaming, letterlijk ‘bloemenstijl’, past perfect bij de bloemmotieven op de muren, meubels, het glaswerk en de sieraden in de salons, de werkkamer van de heer des huizes, het boudoir en de slaapkamers van volwassenen en kinderen. Een ander deel van het museum is gewijd aan de bijzonder boeiende tentoonstelling ‘Tien eeuwen Płock’. Het museumgebouw aan de Tumska-straat wordt omringd door andere architectonische pareltjes, waaronder het voormalige Hotel Angielski, met torentjes in Engelse neogotische stijl.

Andere bezienswaardigheden

Voor het Mazovisch Museum staat een beeld van de beroemdste vrouw van Płock: Mira Zimińska, leunend op een parasol. Voor de oorlog was zij een geliefde komische actrice. Na de oorlog richtte ze samen met haar man Tadeusz Sygietyński het beroemde zang- en dansensemble Mazowsze op.

In Płock mag je de drie marktpleinen niet missen. Het eerste, direct naast de Tumskie-heuvel, is het Narutowiczplein met de bisschoppelijke paleizen: het voormalige paleis, waarin tegenwoordig rechtbanken zijn gevestigd, en het huidige bisschoppelijk paleis. Het tweede, de Oude Markt, wordt gesierd door het neoclassicistische stadhuis, ontworpen door Jakub Kubicki, de architect van het Belvedèrepaleis en de kasteelarcaden in Warschau. Om twaalf uur beelden levensgrote figuren op de stadhuistoren de ridderslag van Bolesław Krzywousty uit, begeleid door een trompetsignaal. Het derde plein, de Nieuwe Markt, ligt bij het Dramatisch Theater.

Ook een bezoek waard zijn de voormalige graanpakhuizen, waarin nu het Staatsarchief en de etnografische afdeling van het Mazovisch Museum zijn ondergebracht, de oude verdedigingstoren, de parochiekerk, de synagoge met het Museum van de Joden van Mazovië, de watertoren, het neogotische klooster- en kathedraalcomplex van de Mariavieten en de dierentuin van Płock.

Tot de populairste jaarlijkse evenementen behoren het elektronischemuziekfestival Audioriver en de Tumski-markt (Jarmark Tumski). Daarnaast worden al jarenlang gratis stadswandelingen met gids georganiseerd binnen het project ‘Ontdek Płock met ons’.