Tarnów – renaissancestad op de Poolse warmtepool
Tarnów – renaissancestad op de Poolse warmtepool
Tarnów, in de regio Małopolska, wordt de Poolse warmtepool genoemd. Volgens meteorologen is het een van de warmste steden van het land, met soms wel 118 dagen thermische zomer per jaar. Die ligging aan de voet van de Karpaten zorgde er al in de 19e eeuw voor dat de familie Sanguszko hier wijngaarden aanlegde. Vandaag is de wijntraditie opnieuw springlevend: in de omgeving van Tarnów zijn tientallen wijngaarden te vinden en elk jaar worden de Tarnowskie Dionizje georganiseerd, een feest rond wijn, geschiedenis en lokale tradities.
Eeuwenlang was Tarnów een privéstad van de familie Tarnowski. De belangrijkste figuur uit dit geslacht was Jan Amor Tarnowski: hetman, reiziger, militair denker en mecenas van kunst. Onder zijn invloed groeide Tarnów uit tot een van de mooiste renaissancesteden van Polen. Het waardevolste monument is de kathedrale basiliek, met indrukwekkende renaissancegrafmonumenten van de familie Tarnowski, rijk versierde koorbanken en kleurrijke polychromieën.
Het hart van de stad is de markt met het elegante stadhuis, dat enigszins doet denken aan dat van Sandomierz. In de toren bevindt zich een van de oudste nog werkende opwindbare uurwerken van Polen. Rond het plein liggen sfeervolle straten met pastelkleurige huizen, cafés en restaurants. Een bijzonder herkenningspunt is Cafe Tramwaj, een kopie van de rode tram die begin 20e eeuw door Tarnów reed.
Tarnów is ook een stad van vele culturen. Voor de oorlog vormden Joden bijna de helft van de inwoners. In de straten Wekslarska en Żydowska is nog een deel van de voormalige Joodse wijk bewaard gebleven, met smalle doorgangen, kleine binnenplaatsen en dichte bebouwing. Rond de Bima, het enige overgebleven element van de oudste synagoge van Tarnów, vinden tegenwoordig evenementen plaats die herinneren aan de Joodse cultuur.
Uniek is ook het Etnografisch Museum met de eerste permanente tentoonstelling ter wereld over de geschiedenis en cultuur van de Roma. Op de binnenplaats staan originele woonwagens, terwijl de tentoonstelling binnen het kleurrijke verhaal vertelt van vijf eeuwen Roma-aanwezigheid in Polen.
In het Strzelecki Park bevindt zich het mausoleum van generaal Józef Bem, held van Polen en Hongarije, geboren in Tarnów. Aan de Pools-Hongaarse vriendschap herinnert ook de rijk versierde houten Szeklerpoort, met de wapens van beide landen.
Tarnów is zeker ook ’s avonds de moeite waard. De historische lantaarns geven de oude stad een bijzondere sfeer, terwijl de gerestaureerde art-nouveaustijl van het station prachtig oplicht. Bezoekers kunnen bovendien het houten kerkje op Burek bekijken, onderdeel van de Route van Houten Architectuur, en afsluiten met een lokale specialiteit: tarninówka, een likeur van sleedoorn, of een aromatische thee van dezelfde vrucht.