Maria Skłodowska-Curie: van Warschau naar twee Nobelprijzen
Maria Skłodowska-Curie: van Warschau naar twee Nobelprijzen
De vrouw die wetenschap liet stralen
Maria Skłodowska-Curie (1867–1934) behoort tot de grootste wetenschappers aller tijden. Ze was natuurkundige, scheikundige, pionier op het gebied van radioactiviteit en de enige persoon in de geschiedenis die Nobelprijzen ontving in twee verschillende wetenschappelijke disciplines.
Ze werd geboren in Warschau, in een tijd waarin Polen onder Russische bezetting stond. In 1891 vertrok ze naar Parijs, waar ze natuurkunde en scheikunde ging studeren aan de Sorbonne. Daar bouwde ze, ondanks grote financiële en maatschappelijke obstakels, aan een indrukwekkende wetenschappelijke carrière.
Samen met haar man Pierre Curie deed ze onderzoek naar radioactiviteit. Hun werk leidde tot de ontdekking van twee nieuwe chemische elementen: polonium, genoemd naar haar geboorteland Polen, en radium. In 1903 ontving Maria samen met Pierre Curie en Henri Becquerel de Nobelprijs voor de Natuurkunde. Acht jaar later, in 1911, kreeg ze opnieuw een Nobelprijs, dit keer voor Scheikunde, voor haar onderzoek naar radium en polonium.
Maria Skłodowska-Curie was een vrouw van vele primeurs. Ze was de eerste vrouwelijke hoogleraar aan de Sorbonne, de eerste vrouw die een Nobelprijs won en nog altijd een van de weinige wetenschappers met twee Nobelprijzen. Haar ontdekkingen vormden de basis voor belangrijke ontwikkelingen in de geneeskunde, waaronder radiotherapie.
Maar Maria was meer dan een briljante wetenschapper. Ze was ook een vrouw met een sterke band met Polen. Ze ondertekende haar werk altijd met haar Poolse naam, leerde haar dochters Pools en gaf een van haar ontdekkingen de naam polonium als eerbetoon aan haar vaderland. In Warschau herinneren verschillende plaatsen aan haar leven, waaronder het Maria Skłodowska-Curie Museum in haar geboortestraat, de Freta.
Haar familie schreef eveneens geschiedenis. Haar dochter Irène Joliot-Curie kreeg later ook de Nobelprijs voor Scheikunde, samen met haar echtgenoot Frédéric Joliot-Curie. Zo groeide de familie Curie uit tot een uitzonderlijke wetenschappelijke dynastie.
Maria Skłodowska-Curie liet geen patenten nemen op haar ontdekkingen. Ze vond dat wetenschap de mensheid moest dienen. Juist dat maakt haar verhaal vandaag nog zo inspirerend: dat van een vrouw die grenzen doorbrak, trouw bleef aan haar afkomst en met haar werk de wereld voorgoed veranderde.