De keuken van Kujavië en Pommeren
Keuken van Kujavië en Pommeren
Langs de kronkelende Wisła (Weichsel), die door het historische Dobrzyńland en vervolgens door Kujavië stroomt, langs Włocławek, Ciechocinek, Toruń, Chełmno en verder naar Grudziądz, houden liefhebbers van streekproducten de lokale culinaire tradities levend. Eigenaren van restaurants, ambachtelijke producenten en gepassioneerde ondernemers laten bezoekers kennismaken met het beste wat de regio te bieden heeft: authentieke producten van eigen bodem.
Sommigen vergelijken het schilderachtige landschap van de Beneden-Wisła zelfs met dat van Toscane. Onderweg valt er volop te ontdekken. Zo bewonder je de indrukwekkende baksteengotiek in Toruń en Chełmno, en het middeleeuwse kasteel van de Duitse Orde in Bierzgłowo. Ook het barokke paleis van Ostromecko is een bezoek waard. Hier begint een historische Napoleonroute naar Mozgowina, waar meer dan 200 jaar geleden het Franse Grande Armée de rivier overstak.
In de omgeving van Gzin, ook wel ‘Klein Toscane’ genoemd, ontdek je de sporen van de eeuwenoude Lausitzcultuur bij een historische versterkte nederzetting. Aan de overkant van de rivier ligt een bijzonder gebied dat bekendstaat als de ‘Nederlanden aan de Wisła’. Hier herinneren historische boerderijen en andere monumenten aan de mennonieten en de zogeheten Olędrzy, kolonisten die onder andere uit de Nederlanden afkomstig waren.
Met zo’n rijke geschiedenis is het geen verrassing dat ook de culinaire tradities van deze streek bijzonder veelzijdig zijn. Dit deel van de Wisła-vallei staat bekend om zijn prachtige natuur, gunstige microklimaat en afwisselende landschap. Al eeuwenlang biedt het uitstekende omstandigheden voor landbouw, veeteelt, fruitteelt en bijenteelt, met volop ruimte voor natuurlijke en duurzame productiemethoden.
Gans: een culinaire specialiteit van de regio
Een van de belangrijkste streekproducten is zonder twijfel ganzenvlees. Vooral de beroemde witte gans van Kołuda (biała kołudzka), gefokt in Kołuda Wielka, en de gans uit Rypin (gęś rypińska) genieten grote bekendheid. De jonge Poolse havergevoerde gans is een succesvol exportproduct, maar ook in de regionale keuken speelt ganzenvlees een belangrijke rol. En niet alleen rond Sint-Maarten op 11 november, wanneer traditioneel veel gans wordt gegeten.
Ganzenvlees wordt hier op allerlei manieren bereid. Proef bijvoorbeeld gęsi pipek, een traditioneel gerecht van gevulde ganzenhals, of półgęsek, een specialiteit van gepekeld en gerookt ganzenborstvlees. Ook ganzenvet, patés en andere ambachtelijke ganzenproducten maken al generaties lang deel uit van het culinaire erfgoed.
Elk najaar staat Przysiek in het teken van het Ganzenfestival (Festiwal Gęsiny), waar deze regionale specialiteit centraal staat.
Maar de streek heeft nog veel meer te bieden. Er worden ook schapen gehouden en het lamsvlees wordt vanwege zijn verfijnde smaak zelfs ‘de truffel onder de vleessoorten’ genoemd. Van schapenmelk maken lokale producenten met de hand traditionele kazen. Andere specialiteiten zijn varkensvlees van het inheemse Poolse ras puławska en geitenvlees van een biologische boerderij in het Dobrzyńland.
Toruń: de stad van de beroemde peperkoek
Al eeuwenlang is Toruń onlosmakelijk verbonden met zijn beroemde pierniki toruńskie, de traditionele peperkoeken uit Toruń. Vroeger werden deze geurige lekkernijen van honing en specerijen zelfs speciaal gebakken ter ere van koninklijke bezoeken aan de stad.
Tegenwoordig ontdek je de geschiedenis, geheimen en tradities van deze bijzondere lekkernij in twee peperkoekmusea in Toruń. Ook tijdens het jaarlijkse Peperkoekfeest (Święto Piernika) staat deze geliefde lokale specialiteit volop in de schijnwerpers.
Strzelce Dolne: een paradijs voor pruimenliefhebbers
De omgeving van Strzelce Dolne is een belangrijk fruitteeltgebied en staat vooral bekend om zijn heerlijke kwetsen, een traditionele pruimensoort. Elk jaar in september wordt hier een bijzonder Pruimenfestival (Święto Śliwki) georganiseerd, dat helemaal in het teken staat van deze vrucht.
Op een weide aan de oevers van de Wisła bereiden lokale vrouwen, net als honderd jaar geleden, pruimen in grote koperen ketels. De pruimen worden langzaam ingekookt tot een heerlijke, dikke pruimenmoes, die vervolgens in potjes wordt gedaan en van traditionele etiketten wordt voorzien.
Een bezoek aan dit festival is een heerlijke gelegenheid om de authentieke smaken, ambachtelijke tradities en gastvrijheid van Kujavië en Pommeren zelf te ervaren. Een hoogtepunt vormen de beroemde Smaakfestivals in Gruczno (Festiwal Smaku), waar producenten van authentieke, ambachtelijke levensmiddelen samenkomen.
