Vakantie met spoken: kastelen en hun legendes

In Polen zijn er veel kastelen, landhuizen en paleizen. Waren ze vroeger een en al pracht en praal, tegenwoordig zijn het vaak vergeten ruïnes die nog slechts vaag herinneren aan riddertoernooien en de geheime verhalen van hun bewoners. Wil je meer weten over de wereld van prinsessen die niet wilden trouwen, eigenaars die hun onderdanen martelden, moeders van wie het kind werd afgepakt en geesten die deze wereld niet kunnen verlaten en daarom blijven rondzweven op de plek waar ze ooit woonden?

We bespreken voor jou zes unieke plekken in Polen waar spoken je gastheer zijn.

Het kasteel in Ogrodzieniec

’s Avonds, als de zon achter de horizon zakt, wordt het kasteel van Ogrodzieniec wakker! Bezoek het kasteel bij het licht van schemerlampen en kaarsen en ontdek zijn diepst verborgen geheim. ’s Nachts dwaalt er door het kasteel een donker wezen dat een metalen ketting achter zich aan sleept. Het wezen is een reusachtige zwarte hond, een verschijning van de vroegere kasteelheer, die tijdens zijn leven zijn onderdanen martelde. Je hoort er alles over tijdens een avondbezoek.

Boek een overnachting in de buurt om ook overdag nog eens terug te komen voor onder andere de martelzaal, de Toren van de Veroordeelden, de wapenkamer, het museum en de Karczma Rycerska, de ridderherberg waar je na je bezoek weer op krachten kunt komen. In het kasteel van Ogrodzieniec vinden ook vaak evenementen plaats, in de zomer zelfs elk weekend. Vooral de toernooien en ridderspektakels zijn in trek. Vanuit het kasteel kun je ook meedoen aan thematische uitstappen zoals de ‘Reis met Gandalf’ of de ‘Vampiriade’.

Het kasteel in Janowiec

Door zijn ligging op een kleine heuvel aan de Wisła kun je dit kasteel al van vele kilometers ver zien liggen. Weinigen weten echter dat het kasteel ook een wrede geschiedenis met zich meedraagt. Het verhaal gaat dat de dochter van de vroegere kasteeleigenaar, Helena Lubomirska, verliefd werd op iemand van mindere stand. Helaas stemde haar familie niet in met een huwelijk, wat Helena tot wanhoop dreef. Ze wilde nog liever sterven dan leven zonder haar geliefde en wierp zich uit het raam van haar vertrek. Haar lichaam werd eerst begraven in Kazimierz, maar later teruggebracht naar het kasteel in Janowiec. Daar zweeft ze sindsdien rond als de Zwarte Dame.

Op de website van het museum staan ook tips voor overnachtingsplaatsen in de buurt. Je vindt er bovendien spelletjes en raadsels over spoken.

Het kasteel in Szamotuły

Vlak bij Poznań staat een geheimzinnige toren, bekend om het verhaal van Halszka, de dochter van prins Ostrogowski. Zij werd geboren na zijn dood en erfde meteen een enorme rijkdom. Al op jonge leeftijd dongen vele mannen naar haar hand. Een van hen was Dimitri Sanguszko, aan wie Halszka eerst als bruid was beloofd, maar die beslissing werd later ingetrokken. Uit woede viel hij het kasteel aan, schaakte Halszka en dwong een priester om hen te trouwen. Voor deze vreselijke daad sprak de koning een ban uit over Dimitri, die naar Tsjechië moest vluchten. Daar werd hij vermoord door Zborowski, die op zijn beurt in de gevangenis belandde wegens verraad aan de Poolse staat.

Het was koning Zygmunt Stary, Sigismund de Oude, die zich het lot van Halszka aantrok. Hij schonk haar aan de vroegere slotvoogd Łukasz Górka. De jonge bruid slaagde er ondertussen echter in om met iemand anders te trouwen. Górka liet Halszka daarop opsluiten in de toren en dwong haar een metalen masker te dragen, zodat niemand haar verblindende schoonheid zou zien. Ze bleef er veertien jaar lang opgesloten en haar geest blijft voor eeuwig met deze plek verbonden.

In het kasteel is er een hotelkamer waar je de nacht kunt doorbrengen. Je kunt uiteraard ook de toren van Halszka bezoeken, als je durft. Het kasteel ligt op 40 kilometer van Poznań. Er rijden ook rechtstreekse bussen en treinen naartoe.

Het kasteel in Pieskowa Skała

Het kasteel Pieskowa Skała ligt in het Nationaal Park Ojców, op een rots en midden in een mooie tuin. Overdag is het hier heerlijk toeven. Maar ’s nachts? Dan waart hier een gestalte rond, gekleed in donkere gewaden. De legende vertelt dat dit de geest zou zijn van Krzysztof Szafraniec, die ooit handelaars zou hebben overvallen en daarvoor in Krakau werd onthoofd op bevel van koning Kazimierz Jagiellończyk.

Maar dat is niet de enige geest in dit kasteel! Naar het schijnt kun je in Pieskowa Skała ook de geest tegenkomen van de gefrustreerde vrouw van Krzysztof Szafraniec. Zij was verliefd geworden op een schildknaap. Hun plan om samen te ontsnappen werd ontdekt en de schildknaap werd door paarden verscheurd. Zijn geliefde kreeg als straf de hongerdood. Haar geest woont tot op vandaag in het kasteel, zo wordt verteld. Hoor je gehuil, voetstappen of het schuiven van meubels, dan is ze in de buurt.

Vanuit Krakau, 30 kilometer verderop, kom je makkelijk met de auto of de bus bij het kasteel. In en bij het kasteel worden middeleeuwse bals, gastronomische feesten en spektakels georganiseerd die gewijd zijn aan de figuur van Szafraniec. De restaurants in de omgeving, de alleenstaande rots Maczuga Herkulesa, de Knuppel van Hercules, de wandelpaden en andere attracties van het Nationaal Park Ojców verzekeren je van een mooie daguitstap.

Kasteel Czocha: een plek vol legendes

Kasteel Czocha, gelegen in Neder-Silezië aan het Leśniańskie-meer, is een van de meest mysterieuze vestingwerken van Polen. De turbulente geschiedenis vol intriges en geheimen, gecombineerd met de majestueuze architectuur en de ondergrondse tunnels, maakt het een absolute aanrader voor iedereen die Neder-Silezië wil bezoeken. Wat heeft dit bijzondere fort te bieden?

Het kasteel werd in de 13e eeuw gebouwd als verdedigingswerk aan de Tsjechische grens. Door de eeuwen heen wisselde het verschillende keren van eigenaar. Zijn huidige uiterlijk heeft het te danken aan de reconstructie in het begin van de 20e eeuw, toen het de residentie werd van de rijke industrieel Ernst Gütschow. In die periode werden de geheime gangen en verborgen kamers aangelegd die tot op de dag van vandaag de verbeelding van bezoekers prikkelen.

Het kasteel is gehuld in legendes. De bekendste daarvan vertelt over het zogenaamde “Weduwenbed”: een geheim mechanisme dat in een van de bedden van het kasteel zou zijn ingebouwd. Naar verluidt verdwenen ongelukkige vrouwen die met de kasteelheer trouwden spoorloos. Het bed zou een mechanisme hebben gehad dat hen in de kerker direct onder de slaapkamer wierp. Het kasteel heeft natuurlijk ook zijn spoken, waarvan de bekendste de Witte Dame, Getrude, en Anna zijn.

Het verhaal van Getrude is een legende uit de tijd van de Hussitische Oorlogen. Getrude zou het kasteel, dat haar broer verdedigde, voor een zak goud aan de vijand hebben verraden. Toen het kasteel werd heroverd, werd ze ter dood veroordeeld. Tot op de dag van vandaag zou ze door de kasteelgangen spoken. Ook Anna, de vrouw van de laatste eigenaar van het kasteel, Ernst Gütschow, zou als geest ronddwalen. Volgens de legende werd ze wreed gevangengezet en ingemetseld, en haar kreten zouden nog altijd vanuit de kasteelkamers te horen zijn.

Kasteel Niedzica: het geheim van de Inca-schat

De geschiedenis van kasteel Dunajec in Niedzica, gelegen aan het Czorsztynmeer, gaat terug tot de 14e eeuw. Het grootste mysterie errond blijft de legende van een verborgen Inca-schat.

Volgens de legende was het kasteel in de 18e eeuw de thuisbasis van Sebastián Berzeviczy, die trouwde met de Inca-prinses Umina. Na de val van het Inca-rijk zou de familie Berzeviczy een deel van de schat naar Europa hebben gebracht als waarborg voor toekomstige generaties. Het goud zou verborgen liggen in de kelder van het kasteel, en de sleutel tot de ontdekking ervan zou te vinden zijn in een mysterieus document dat bekendstaat als het “kipu-schrift”: een soort touwschrift dat door de Inca’s werd gebruikt. Het vermeende bestaan van de schat trok vele avonturiers aan, maar tot op de dag van vandaag is hij nooit gevonden. Sommigen beweren dat de geest van prinses Umina nog steeds over de verborgen schat waakt.

Net als veel andere kastelen staat Niedzica natuurlijk ook bekend om zijn spoken. De bekendste verschijning is die van de Witte Dame, die ’s nachts op de kasteelmuren verschijnt. Volgens de legende is zij de geest van prinses Umina, die werd vermoord door Spaanse gezanten die op zoek waren naar Inca-schatten. Andere versies suggereren dat zij de verschijning is van een van de voormalige eigenaars van het kasteel, die op tragische wijze om het leven kwam. Getuigen melden lichtgevende figuren en mysterieuze geluiden die uit de kerkers van het kasteel komen.