Sterrenkijken in de donkerehemelparken van Polen

Veel rustige natuurgebieden in Polen zijn perfect om sterren te kijken. Wist u dat er in Polen twee speciale donkerehemelparken zijn? Dat zijn gebieden waar de nachtelijke hemel zo goed mogelijk wordt beschermd tegen lichtvervuiling. Het gaat om het Sterrenhemelpark „Bieszczady” en het Izerski Donkerehemelpark in het Izera-gebergte.

Voor liefhebbers van astronomie, romantici, natuurliefhebbers en reizigers die gewoon iets bijzonders willen meemaken, zijn dit ideale plekken om de sterrenhemel boven Polen te bewonderen — ver weg van fel stadslicht. Een donkerehemelpark is een gebied waar men probeert de nacht zo donker mogelijk te houden. Dat is belangrijk voor de natuur, maar ook voor educatie en toerisme. Zulke plekken laten zien hoe indrukwekkend de hemel eruitziet wanneer kunstlicht het uitzicht niet verstoort.

Het Izera-gebergte

Het Izerski Donkerehemelpark ligt in het Izera-gebergte, in Neder-Silezië, bij de grens met Tsjechië. Het is een van de beste plekken in Polen om de nachtelijke hemel te bekijken. Op een heldere nacht zijn hier bijna 2.000 sterren en zelfs de Melkweg te zien, soms bijna tot aan de horizon.

Het park heeft een oppervlakte van ongeveer 75 km² en ligt in het bovenste deel van de Izera-vallei. U kunt deze regio te voet, met de fiets of in de winter op ski’s verkennen. Sommige plekken zijn zelfs bereikbaar met een kinderwagen. Met de auto kunt u onder meer tot het dorpje Izera komen, en met de kabelbaan bereikt u Stóg Izerski. Een leuke attractie is de educatieve route „Model van het zonnestelsel”. Deze loopt door de omgeving van Orle, Hala Izerska en Stóg Izerski. Langs de route ziet u de zon, de acht planeten en enkele dwergplaneten, allemaal weergegeven op een schaal van 1:1 miljard. Zo krijgt u op een eenvoudige manier een indruk van de enorme afstanden in ons zonnestelsel. Onderweg vindt u ook andere astronomische elementen, zoals een zonnewijzer en een gnomon.

De Bieszczady

Ook de Bieszczady, in de provincie Podkarpackie, zijn een geweldige plek om naar de sterren te kijken. De sfeer is hier heel bijzonder: uitgestrekte landschappen, rustige bergkammen, groene weiden en een gevoel van ruimte en vrijheid. Overdag maken de uitzichten indruk, maar ’s nachts begint hier een heel ander spektakel. Omdat er weinig kunstlicht is, blijft de hemel boven de Bieszczady uitzonderlijk donker. Daardoor zijn sterren, planeten en de Melkweg hier veel beter zichtbaar dan in de meeste andere delen van Europa.

Het Sterrenhemelpark „Bieszczady” werd opgericht om deze donkere hemel te beschermen. Het maakt deel uit van het Poolse gedeelte van het Internationale Biosfeerreservaat „Oostelijke Karpaten”. Het park beslaat ongeveer 113.846 hectare en omvat onder meer het Nationaal Park Bieszczady, het Landschapspark Dolina Sanu en het Landschapspark Cisna-Wetlina. Samen met het Donkerehemelpark „Poloniny” in Slowakije vormt het een van de grootste aaneengesloten gebieden in Europa waar de nachtelijke hemel wordt beschermd. Het is dan ook een unieke bestemming voor iedereen die de sterrenhemel in haar volle schoonheid wil ervaren.

Ook buiten de officiële donkerehemelparken zijn er in Polen veel plekken waar u de nachtelijke hemel goed kunt bewonderen. De beste omstandigheden vindt u vooral ver weg van grote steden, drukke wegen en fel verlichte toeristische centra.

Goede regio’s om sterren te kijken zijn bijvoorbeeld Suwalszczyzna, het oosten van Podlasie, Roztocze, de Beskid Niski, rustige delen van Mazurië en Warmië, de Bory Tucholskie en minder drukke stukken van de Poolse kust. Ook in de bergen zijn er prachtige observatieplekken, zolang u voldoende afstand houdt van sterk verlichte plaatsen zoals grote kuuroorden en populaire vakantiecentra.