De keuken van de Podkarpackie regio
De keuken van de Podkarpackie regio
De regio Podkarpacie, die bezoekers lokt met de ongerepte natuur van de Bieszczady en het historische erfgoed van Łańcut, Przemyśl en Jarosław, staat bekend om haar gevarieerde en verrassende keuken. Dit is de bakermat van proziaki (ook wel prouzioki of prozioki genoemd), een typische lekkernij uit de Lage Beskiden. De naam verwijst naar het lokale woord voor zuiveringszout, proza: proziaki zijn dus broodjes die met zuiveringszout worden bereid. Wei of karnemelk, die tijdens het kneden aan de bloem wordt toegevoegd, maakt ze extra luchtig. Proziaki worden zonder vet rechtstreeks op een hete bakplaat gebakken en smaken het lekkerst als ze nog warm zijn, met knoflookboter.
Zoals het een grensstreek betaamt, vind je hier tal van gerechten met bijzondere namen, zoals krężałki, bulwiok, małdrzyk, szabanka en bałabuchy. Achter deze opvallende namen gaan meestal heel eenvoudige gerechten schuil. De keuken van Podkarpacie kenmerkt zich namelijk door eenvoud en het gebruik van basisingrediënten: aardappelen, kool, bloem en zuivel.
Een bijzondere plaats neemt de keuken van de Lemken in. Deze bevolkingsgroep heeft eigen gebruiken, een eigen taal en een eigen schrijftraditie in het cyrillische alfabet. De Lemken drukken al eeuwenlang hun stempel op de cultuur en tradities van de regio. In hun keuken vind je onder meer warianka, een soort bouillon met een gevulde deegkussen, en kysiłeyca, een zure soep op basis van gefermenteerd meel. Andere lekkernijen zijn homiłky, gedroogde kwarkballetjes met munt, opalanok, een aardappelkoek gebakken op een koolblad, en de vergelijkbare tertianyk.
In de Bieszczady leeft de herderscultuur van de vroegere Walachijse herders uit de Karpaten voort. Wie de bergpaden volgt, kan onderweg een traditionele herdershut tegenkomen waar producten van schapenmelk worden gemaakt. Ook de kaasmakerij is volop in ontwikkeling. Bij tal van boerderijen, waaronder geitenboerderijen, worden ambachtelijke kazen geproduceerd.
Bekend in de regio zijn ook het vlottersbrood, plaatselijk chleb chrupacki genoemd, en de vlotterssoep żur. Beide zijn verbonden met de tradities van de vlotters uit Ulanów aan de San. Deze vlotters kwamen uit de Lasowiaken, een bevolkingsgroep die woonde tussen de Wisła en de San, in het gebied van het vroegere Woud van Sandomierz. Hier worden chopcie lasowiackie geserveerd: koolrolletjes gevuld met gierst.
De beroemde pruimenmoes uit Krzeszów is uitgegroeid tot een culinair symbool van Podkarpacie. De pruimen worden in grote koperen ketels ingekookt, zonder toevoeging van suiker. In het arboretum van Bolestraszyce vindt in de herfst het kornoeljefestival plaats, gewijd aan de vrucht die ook wel de ‘Poolse olijf’ wordt genoemd. Al sinds minstens het einde van de 19e eeuw zijn de biszkopty jarosławskie, luchtige biscuitkoekjes, een symbool van Jarosław. Hun lange traditie is vooral verbonden met de voormalige stoomfabriek voor biscuits, peperkoek en suikerwerk van Stanisław Gurgul in Jarosław.
In deze op het eerste gezicht ruige streek zijn de afgelopen jaren tientallen wijngaarden aangelegd. De meeste liggen rond Jasło, Rzeszów en Krzeszów. Wijnliefhebbers kunnen hier twee routes volgen: de ‘Jasielski szlak winiarski’, de wijnroute van Jasło, en de ‘Podkarpacki szlak winny’, de wijnroute van Podkarpacie. Daarnaast voert de Szlak Dawnych Receptur, de route van oude recepten, langs plekken die verbonden zijn met de distilleerkunst en de traditionele productie van sterke drank.
Speciaal voor fijnproevers is de culinaire route ‘Podkarpackie Smaki’ samengesteld. Deze route verbindt herbergen, eethuizen, traditionele taveernes en restaurants waar je kunt kennismaken met regionale gerechten en eeuwenoude culinaire tradities.