Olbrzymia hala widowiskowa we Wrocławiu, znana jako „Hala Ludowa”, pierwotnie nosiła nazwę Hala Stulecia (niem. Jahrhunderthalle in Breslau, Centennial Hall in Wrocław). Pod tą niemiecką nazwą została wpisana 13 lipca 2006 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Nieczęsto się zdarza, by budowla mająca zaledwie niecałe 100 lat stanęła w jednym szeregu obok egipskich piramid i monumentalnych zamków średniowiecza.

Budowa wrocławskiej Hala Stulecia jest jednym z punktów zwrotnych w historii wykorzystania stali dla wzmacniania struktur budowli. Powstała w latach 1911-13 dla uczczenia setnej rocznicy „Bitwy Narodów” pod Lipskiem (1813), a także aby służyć jako centrum wielkiej Wystawy Stulecia. Miasto dało na ten cel świetny teren na skraju Parku Szczytnickiego, w pobliżu Ogrodu Zoologicznego, na miejscu czynnego do 1907 roku toru wyścigów konnych. W konkursie na zagospodarowanie terenu wygrał pośród 43 projektantów Max Berg - architekt miasta Wrocławia. Jego projekt, niezwykle nowatorski i... kosztowny, został oprotestowany już w momencie pierwszych prezentacji, przy niemałym udziale konkurencyjnych wykonawców. Protesty nie zdały się na wiele: dnia 28 czerwca 1911 roku wydano formalną zgodę na budowę hali.

W momencie powstania hala posiadała żelbetowy dach o największej rozpiętości na świecie. Nakrywająca ją kopuła centralna ma 67 metrów średnicy, a maksymalna szerokość wnętrza wynosi 95 metrów. Dostępna powierzchnia wynosi 14.000 metrów kwadratowych. Hala jest przestronna, wysokość wnętrza to około 43 metrów. Dookoła centralnej hali zaplanowano jeszcze 56 innych pomieszczeń wystawienniczych i obszerne kuluary. Zakładano, że z centrum wystawienniczego Jahrhunderthalle będzie mogło korzystać nawet 10.000 osób jednocześnie.

Maksymilian Berg i jego zespół skoncentrowali się na funkcjonalności hali. Plan hali oparty jest, jak widać na zdjęciu satelitarnym, w dolnej części na kwadracie i równoramiennym greckim krzyżu, a plan kopuły na kole. Na końcu trzech ramion krzyża znajdują się małe wejścia, a na zachodnim, skierowanym w stronę centrum miasta – duża dwupoziomowa hala wejściowa na planie owalnym. Konstrukcyjnie Hala złożona jest z dwu niezależnych, oddzielonych od siebie szczeliną dylatacyjną elementów. Na dolnej części, tej na planie kwadratu, spoczywa w betonowo-stalowym pierścieniu zadaszenie mające kształt kopuły. Kopułę tworzą cienkie żelbetonowe żebra schodzące się promieniście i opierające się u góry o tak zwany „centralny pierścień ściskany“. U dołu końce żeber napierają na tak zwany „pierścień rozciągany“, tak więc nie mogą się one ani załamać do wewnątrz, ani rozsunąć na zewnątrz. Dzięki takiej strukturze konstrukcja jest bezpieczna. Oba betonowe pierścienie są wzmocnione grubą blachą stalową. Pomiędzy cienkimi żebrami górnymi oraz w dolnej części konstrukcji zainstalowano okna. Także w samym środku pierścienia było okno, ale przeciekało, więc je zamurowano.

Budowę Hali ukończono w grudniu 1912 roku, półtora miesiąca przed zaplanowanym terminem. W głównym pomieszczeniu ustawiono ogromne organy, te same, które obecnie grają w archikatedrze wrocławskiej. Ciekawostką jest fakt, że w hali pierwotnie nie było systemu ogrzewania! Dodano go dopiero po II wojnie światowej. Hala, wyposażona ostatnimi laty w bardzo nowoczesny system składanych podłóg różnego przeznaczenia oraz nowe okna z roletami służy obecnie jako sala koncertowa i widowiskowa. Odbywają się tu zarówno mecze koszykówki, jak i monumentalne przedstawienia operowe (np. Straszny Dwór Moniuszki, Aida, Trubadur i Nabucco Verdiego, Walkiria, Zygfryd i Zmierzch bogów Wagnera.

Kommentar

B

i

u

Quote

Code

List

List item

URL

Name *
Email
Schlüssel   

Kommentar senden

Zeigen/Schließen